Gate Valve یا شیر دروازه‌ای یکی از شیرهای متداول برای قطع و وصل جریان (Isolation) در خطوط لوله است. مکانیزم این شیر بر پایه حرکت خطی یک دیسک یا Gate در مسیر جریان عمل می‌کند. هنگامی که شیر کاملاً باز باشد، Gate از مسیر جریان خارج می‌شود و عبور سیال با افت فشار نسبتاً کمی انجام می‌شود.

شیر دروازه‌ای عمدتاً برای حالت‌های کاملاً باز یا کاملاً بسته طراحی شده است و استفاده مداوم از آن برای تنظیم دبی (Throttling) توصیه نمی‌شود. قرار دادن Gate در وضعیت نیمه‌باز می‌تواند باعث افزایش سرعت موضعی جریان، ارتعاش، فرسایش و آسیب به سطوح آب‌بندی شود.

Gate Valve در خطوط انتقال آب، نفت، گاز، بخار و بسیاری از سرویس‌های صنعتی استفاده می‌شود. این شیرها در مدل‌های مختلفی مانند Rising Stem، Non-Rising Stem، Wedge Gate و Parallel Gate تولید می‌شوند و انتخاب مدل مناسب به فشار، دما، نوع سیال و شرایط نصب بستگی دارد.

کاربردها

• خطوط انتقال آب
• خطوط نفت و گاز
• پالایشگاه‌ها و پتروشیمی
• خطوط بخار
• سیستم‌های فرآیندی و تأسیسات صنعتی

مزایا

• افت فشار کم در حالت کاملاً باز
• مناسب برای Isolation
• قابلیت استفاده در سایزهای بزرگ
• تنوع بالا در طراحی و کلاس فشاری

محدودیت‌ها

• سرعت باز و بسته شدن پایین‌تر از شیرهای ربع‌گرد
• مناسب نبودن برای کنترل مداوم دبی
• وزن و ابعاد نسبتاً زیاد در سایزهای بزرگ
• نیاز به فضای مناسب برای عملکرد Stem در برخی مدل‌ها